Qalitaanka ka dib

Cisbitaalka Gudihiisa
• Waxa lagu geyn doonaa qolka bogsashada halkaas oo si weyn laguugu ilaalin doonaa ilaa aad ka soo toosaysid oo aad ka fiicnaatid.
• Neefsashadaada, cadaadiska dhiigga iyo garaaca wadnaha ayaa marrar badan la hubin doonaa.
• Dhakhtarka ayaa kaala hadli doona qalitaankaaga iyo goorta aad ku noqon kartid guriga.
• Dawooyinka lagu siiyo wakhtiga qalitaanka waxay kuu keenayaan hurdo-hurdo. Waxa aad u baahan doontaa qof weyn oo ka tirsan qoyska ama ah saaxiib oo ku geeya guriga, ammaankaaga daraadii.

Guriga Gudihiisa
• Naso.
• Dawooyinkaaga u qaado sida uu kuu sheego dhakhtarkaagu.
• Wac dhakhtarkaaga si aad u ballansatid booqasho la-socod ah.
• Waad qubeysan kartaa. Ha qaadan qubeys lagu fadhiisanayo saxanka qubeyska mudo ah hal todobaad qalitaankaaga ka dib.
• Ka qaad faashadda meelaha la jeexay maalinta ku xigta qalitaanka, inta aadan qubeysan ka hor. Si tartiib ah ugu dhaq meelaha la jeexay biyo iyo saabuun oo si tartiib ah taabasho ugu qalaji . Saar faashado ah dhejis ama sharooto cusub meelaha lagaa jeexay. Iska beddel faashadaha dhejiska ah, wakhti kasta oo ay qoyaan ama wasakh noqdaan.
• Haddii ay kugu yaalaan qabatooyin ah “steri-strips”, iska daa. Iyaga ayaa iska soo dhici doona.
• Waxa laga yaabaa inay dhib kugu noqoto inaad saxarootid qalitaanka ka dib. Socodka iyo cunista cunto qani ku ah dufka sida siriyalka (cereals), digirta, khudrada/cagaarka iyo rootiga/roodhida ka sameysan xabuublay aan buushe laga saarin (whole grain) ayaa ku caawin doona. Waxa kale oo ku caawin kara cabista 8 koob oo biyo ah maalin kasta.
• Waxa kale oo laga yaabaa in lagu baro sida loo sameeyo neefsasho xoog leh iyo jimicsiyo qufac si aad uga badbaadid sambabada oo caabuq/fashfash ku dhaco, qalitaanka ka dib. Xoog u neefso oo qufac saacad kasta inta aad soo jeedid iyo haddii aad soo toostid habeenkii. Waxa laga yaabaa inaad caawinaad ka heshid barkimo aad ku taageertid meelaha lagaa jeexay marka aad qufacaysid ama xoog u neefsanaysid.
• Ha qaadin alaab culus oo ka badan 4.5 kiilo garaams (10 rodol) mudo ah saddex maalmood.
• Ha kaxeyn baabuur ilaa dhakhtarkaagu kuu sheego inay caadi tahay oo aadan qaadaneynin dawo xanuun.
• Kala hadal dhakhtarkaaga ama kalkaalisada xadka u yaalaa wixii kale ee firfircooni ah. Waa inaad awoodid inaad ku laabatid firfircoonidaada caadiga ahayd in lagu qiyaaso 1 ilaa 3 todobaad.

Wac dhakhtarkaaga isla markiiba haddii aad qabtid:
• Xanuun ah caloosha ama garabka oo aan tagaynin ama ka sii daraya
• Casaan, burbur maqaar ama barar soo kordhay
• Qandho ka sareysa 38 darajo C (101 darajo F)
• Qarqaryo, qufac ama dareen ah tabar-dari iyo xanuun
• Matag
• Maqaarka oo cuncuna, barar ama firiiric cusub
• Saxarada oo dhib ah ama shuban badan

Wac 911 ama si dagdag ah u gaar isbitaalka isla markiiba haddii:
• Meeshi la jeexay ay furanto.
• Dhiig-bax cusub ka yimaado meeshi la jeexay.
• Ay si kadis ah neefsashadu dhib kugu noqoto.
• Aad leedahay xanuun laabta ah.

---

Wixii su'aalo ama warbixin dheeraad ah halkaan ka waydiiso
SomaliDoc