Author Topic: Jaarda Laambliya (Giardiasis)  (Read 26991 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Online SomaliDoc

  • Moderator
  • *****
  • Posts: 3583
  • Points: +3/-1
  • Gender: Male
  • Ilaahayow Dal Nabad Qaba iyo Dad Caafimaad Qaba!
    • Somali Medical Association
Jaarda Laambliya (Giardiasis)
« on: March 19, 2008, 10:55:19 PM »


Waa maxay Giardiasis?
Giardiasis waa noc ka mid ah bukashada caloosha (Gastroenteritis) waxaa keena bahal yar oo ku dhexnool mindhicirka loona yaqaano Gardia Lamblia.
Giardiasis qof walba waa ku dhici karaa, wuxuuse u badan yahay carruurta, iyo dadka de’doodu u dhexayso 20 ilaa 40 sanadood.

Waa Maxay Astaamaha Giardiasis?
Astaamaha ugu badan ee Giardiasis waa shuban, yaqyaqsi / lalabo, calool majiir, mararka qaarkoodna qofka astaamo ma yeelanayo.
Ifakshanka ka dib waxay qaadataa 7 ilaa 10 berri in qofku jirado. Si loo raadraaco jirada waa muhiim in la ogaado halkaad joogtey iyo waxaad cuntay 2dii asbuuc ee la soo dhaafay intaan jiradu ku qaban.
Xanuunku wuxuu ku dhamaan karaa maalmo yar ilaa asbuucyo.

Xagee Giardia laga hellaa?
Gardia Lamblia waxaa laga qaadi karaa bini’aadamka, beeraha, bisadaha iyo eyga.

Sidee ayey Giardiasis ku Fidaa?
Sida qaalibka ah Giardia waxay timaada marka laga qaato afka badanaana waxay u gudubtaa qof ilaa qof.
Dadka ay Giardia lamblia ay ku dul nooshahay waxaa laga hellaa saxaradooda. Haddii dadkaasi si fiican aanay u dhiqin gacmahooda, markay musqusha ka baxaan, gacmahii wasakhaysnaa ayaa u gudbin kara alaabta dushooda halkaas oo ay taaban karaan dadka kale. gacmaha wasakhaysani waxay iyaguna u gudbin karaan cunadii taas oo qof kale cuni karo. Gacantu waxay kaloo wasakhda qaadi kartaa marka qofku bedelayo naabi ilmo qaba Giardiasis.

Dadka iyo xayawaankuba waxay ku qaadaan Giardia xaarkooda iyagoo aanay ka muuqan astaamihi. Dadkaas ama xayawaankaasi weli waa u gudbin karaan jirada dadka kaleeto.
Bisadaha, iyo xayawaanka iyo biyaha wasakhaysan waa fidinkaraan dadka qabo Giardia.

Haddii aan qabo Giardiasis maxaan samaynayaa?
Haddii aad qabto Giardiasis u sheeg dhakhtarkaaga isla markiiba. Taasi waxay xaqiijinaysaa inaad hesho daawada ku haboon iyo talo si aad u yarayso fidida cudurka.

Ma Shaqayn Karaa?
Dadka cunada ka shaqeeya, kuwa xarumaha dhallaanka ee qaba Giardiasis waa inay shaqada joojiyaan ilaa astaamuhu istaagaan.
Carruurta waa inaan la geyn xarumaha dhallaanka iyo dugsiga ilaa astaamuhu istaagayaan.

Sidee uga Ilaalin Karaa inay-yan Qoyskayga ku fidin?
Waa la yarayn karaa khatarta ah in cudurku qoyska ku fido. Aad bay muhiim u tahay ina dadka qaba Giardiasis aanay diyaargarayn cunada dadka kale cuni karaan, waana inaan lala wadaagin qofka cudurka qaba shukumaanka ama waji tirtiraha.

Sidee isaga Ilaaliya Qaadista Giardiasis?
Qof weliba waa iska ilaalin karaa in aanu qaadin Gairdiasis haddii uu qaado talaabooyinkaan:

Gacantoo si Fiican Loo Dhaqo
Qof weliba waa inuu gacantiisa ku dhaqaa biyo kulul ugu yaraan 10 ilmiriqsi:
• Intaadan cuna diyaarin ka hor;
• Inta u dhexaysa qabashada cuno karsan iyo mid diyaar u ahi in la cuno;
• Intaadan wax cunin;
• Markaad musqusha ka soo baxdo kadib, ama bedesho naabiga;
• Markaad sigaarka cabto ka dib;
• Markaad isticmaasho fasaleeti ka dib;
• Markaad jardiinada ka shaqayso ka dib;
• Markaad la cayaarto ey ama bisad.

Dadka cunada ka shaqeeya waa inay isticmaalaan shukumaanka halka mar la isticmaalo ama mishiinka gacmaha qalajiya, shukumaanada dharka ahi si sahlan ayey jeermiska u gudbin karaan.
Haynta iyo Dhigida cunada meel bedqabta.
• Si fiican u kari cunada ceyriin.
• Si fiican u dhaq khudaarta intaadan cunin.
• Cunada kululee ilaa ay cunada dhexdeedu gaarto 60 degree.

Nadiifinta Guriga
Musqusha qubeyska iyo tan saxarada waa in had iyo jeeraale la nadiifiyaa si looga hortago fidida bakteeriyada. Aad uga taxadar meesha la fadhiisto, la qabsado tuubooyinka iyo miiska lagu bedelo naabiga.
Ciidu waxaa wasakhayn kara saxaro ama kaadi.
Si joogta ah u rogrog ciida kana soo saar saxarada xayawaanka. Dabool dhulka markaan la isticmaalayn.
Biyaha aan la daaweyni waxay ka iman karaan haraha ama webiyada lag yaabo inay wasakhayeen saxarada dadka iyo xayawaanka,
waana in biyaha la iska karkariyaa intaan la cabin.

Xarumaha Daryeelka Dhallaanka
Carruurtu si gaara ayey khatar ugu yihiin inay qaadaan Giardiasis. Bedelidda naabiga iyo saxarada oo aan laga taxadarin waxay keenaan in cudurku gudbo meelaha xarumaha ah. Waa muhiim in lagu dadaalo dhiqida gacmaha iyo nadaamka nadiifinta ee xarunta daryeelka dhallaanka si loo xakaymeeyo jeermiska ku dulnoolayaasha (parasites).

Sidee loo daaweeyaa Jaardi Laambiyaha?
Xanuunka daaweyntiisu way sahlan tahay oo waxaa ku filan kaniiniyaal loogu talagalay oo 3 ama 5 maalmood kaliya la qaato ee haddaa iska shakisan tahay la xiriir takhtar si saxarada lagaaga baaro.

Waa Maxay Bukashada Caloosha?

Wixii intaas ka badan iyo hadii aad su'aalo qabtidba halkaan ku weydii
http://somalidoc.com


Abdullahi M. Mahdi waa dhakhtar soomaaliyeed oo ku takhasusay Cudurada Guud (Internal Medicine) Cudurada Faafa (Infectiouse Diseases) iyo Cudurada Dhulalka Kuleylaha (Tropical Medicine), Sidoo kale waa Qoraa si joogto ah bulshada uga wacyi galiyo boggaan "SomaliDoc.com" oo uu aasaasay bilawgii sanadka 2007.

Follow him on:
     

Somali Medical Forums

Jaarda Laambliya (Giardiasis)
« on: March 19, 2008, 10:55:19 PM »